Mental destek

09 Ekim 2019, Çarşamba
Mental destek

Uzun bir aradan sonra Sektör Gazetesi'nin siz değerli okurları ile tekrar birlikteyim. Makalelerimde sporda psikososyal alanların temel kavramları ve konularına değineceğim. İlk ele alacağım kavram akıl. Neden akıl?

Akıl, sadece insanda var olan bir yetidir. Akıl nedir? Akıl kelimesi bağlamak demektir. Arapça’dan dilimize geçmiştir. Türkçe’deki karşılığı us kelimesidir. Örneğin halk arasında çok kullanılan uslu kelimesinin karşılığı akıllıdır. Buradaki bağlamaktan maksat, birbirine uygun iki nesne veya iki kavram arasında bağlantı kurmak ve bu bağlantıdan düşünce veya düşünceler çıkarmaktır. Örneğin, gazete ve yazmak arasında uygun bir bağlantı vardır. Bu bağlamda “Şu yazar gazetede makale yazıyor” önermesi gözlem ve deneylerimizce doğrulanabilmektedir. Dolayısıyla akla dayalı düşünmenin temelinde mantıklı bir akıl yürütme yatar. Çünkü ortaya konulan düşünce veya düşüncelerin kanıtlanabilir olup olmadığı araştırılır.


İnsanın hayatını koruması ve devam ettirebilmesi için en etkili özelliği akıldır. İnsanda akıl ne ise hayvanda içgüdü odur. Yani insan, hayatını akıl yoluyla sürdürürken hayvan içgüdüleriyle hayatına devam eder. Dolayısıyla insan dünyaya uyumunu içgüdüleriyle değil aklıyla yapar ve yapmalıdır. Çünkü insan kullandığı aklı sayesinde bu dünyanın efendisidir. Bu bağlamda diyebiliriz ki insan, akıldan uzaklaşıp akıl dışı davrandığı zaman önce kendi kontrolünü, sonra da dünyanın kontrolünü kaybeder ve adeta hayvanlaşır. Hâlbuki insan, aklı sayesinde çok çeşitli başarılar göstermiş ve bu dünyada rahatını geliştirmiştir. Bu durumun ne bariz örneği ise bilim ve teknolojidir.


Demek ki etkili ve etkin bir şekilde düşünebilmek için akıl sahibi olmak, aklımızı doğru şekilde kullanmayı bilmek ve hatta bilim anlayışımızda derinleşmek gerekir. Bu derinleşme konusunda bizim yapmamız gereken ilk iş sürekli ve düzenli bir şekilde kitap okumaktır. Bütün bunların yanında düşünülebilecek her türlü konuyu, olayı, olguyu ve kavramı tutarlı, işe yarar bir hayata bakış ve yaklaşım tarzı ile bütünleştirmek için ihtiyacımız olan temel unsur ise felsefedir. Çünkü felsefenin temeli olan düşünmek, aklın çalışması ve düşünce üretme işlemidir.


Makalemin bu son kısmında bu konumuzla bağlantılı olarak size kitap tavsiyelerim olacak. Filozof Epiktetos’un “Düşünceler ve Sohbetler” kitabı ile “İçsel Huzur İyi Yaşamın Kapısını Açar” kitabını okumanız için tavsiye ederim.